Memar ideyasnn hcmini hiss etmyi bacarmaldr

 lqar liyev: "Memarlarmz xaricd tcrb kemli, dnyada ba vern yeniliklrl tan olmaldrlar”

   Memarlq binalar layihlndirm, tikm v bdii chtdn trtib etm sntidir. Bu sntin hat dairsin adi qap dstyinin dizaynndan byk hr aqlomerasiyalarn planladrlmasna qdr mxtlif msllr daxildir. Tikintinin bdii slubu, xarakteri bilavasit memarn dnc v zvqnn mhsuludur. Azrbaycan Memarlar ttifaqnn zv, tannm memar lqar liyev d bu sntd illrini yaay evlrinin layihlndirilmsin hsr edib. Onunla redaksiyamzda grb faliyyti il tan olduq. Hmshbtimiz vvlc thsil illrindn bhs etdi:

   - 1980-ci ild .zimzad adna Rssamlq Mktbin qbul olundum. Mktbi bitirmmi, 1984-c ild naat Mhndislri nstitutunun (indiki Memarlq v naat Universiteti) memarlq fakltsin daxil oldum v iki thsil ocanda eyni vaxtda oxudum. 1986-c ild Rssamlq Mktbini, 1990-c ild institutu bitirdim. 

   1995-ci ild Amerika naat Dizayn nstitutuna (The America Institute of Building Design - ABD) zv qbul edildim. Bu quruma zvlk dnyada memarlq sahsind ba vern proseslr qoulmaq, baqa lklrin memarlar il yarmaq, n sas Azrbaycan memarln AB kimi byk bir lkd tmsil etmk, tantmaq imkan verir. Tbii ki, Azrbaycan memarlarnn professional sviyysini sbut etmk, Amerikann Milli Sertifikatladrma urasnn sertifikatn qazanmaq istyi d vard. Digr trfdn, bu institut vasitsil hr il keiriln memarlq konfranslarnda itirak imkan ld etdim. 

   - lqar mllim, indi is 2013-c ild qazandnz uur haqqnda trafl shbt edk...

   - 2013-c ilin iyul aynda Amerika naat Dizayn nstitutunun nnvi olaraq keirdiyi "American Residential Design Awards” (ARDA) msabiqsin qouldum. Msabiq Kaliforniya tatnn Pasadena hrind keirilirdi. Bu msabiqd "konseptual dizayn” nominasiyasnda ikinci yerin qalibi oldum. Szsz ki, Amerikada bel bir nailiyyt ld etmk mni ox sevindirdi. 

   - Bs msabiqy tqdim etdiyiniz layih nec idi?

   - Msabiqy su zrind, sahildn 10 metr knarda kiik bir adada tikilck evin layihsini tqdim etmidim. Ev iki hissdn ibartdir. Birinci hiss yal valideynlr , ikinci hiss is gnc vladlar n nzrd tutulub v bu iki hissni birldirn knarlar tam dn olan krpdr. Bu onlarn rahat v sakit yaamas n vacibdir. Evin sas hisssind byk zal, mtbx v gnclrin otaqlar yerlir. Layihnin flsfsi valideynl vladlarn hm bir yerd, hm d ayr yaama prinsiplridir. 

   - Bu msabiqlrd itirak siz n verir? 

   - Mn bu msabiqlrd 1997-ci ildn itirak edirm. Balca mqsdim memar kimi Azrbaycann adn tantmaqdr. 1997-1998-ci illrd birinci yer, 2008-ci ild ikinci yer layiq grlmm. styirm ki, Azrbaycan memarlarnn l ilri daha geni tannsn, azrbaycanllarn bu sahd d nd olduqlarn dnya grsn. 

   - Amerika naat Dizayn nstitutu haqqnda bir qdr trafl mlumat verrdiniz...

   - Qeyd edim ki, AB-da memar professional bacarn sbut edn sertifikatn qvvd saxlamaq n mr boyu fasilsiz thsil sistemind itirak etmlidir. ABD d yaay evlrini layihlndirn, memar v layih rhbrlrini mdafi edn, onlarn professional bacarqlarna zamin duran, fasilsiz thsil sistemind yardm gstrn dnyada yegan tannm milli tkilatdr. Amerika naat Dizayn nstitutu 1950-ci ild yaradlb v AB-dan knarda 48 lkd zvlri var. Bu institutda memarlar hm d drs alr v kateqoriyalar zr ykslirlr. 1995-ci ild hmin instituta zv olduum zaman interna, 2007-ci ild is professional kateqoriyasn aldm. 

   - Bizim Memarlar ttifaq il hmin tkilatn frqi nddir?

   - Amerikadak tkilat memarlar z trafnda birldirmkl yana, hm d onlarn daha da pxtlmsi n drslr keir. Bu drslr birbaa, yaxud onlayn da ola bilr. Bu imkandan yararlanaraq 2009-cu ild AB Konqresinin maliyy dstyi il orada hrsalma universitetlrind bldiyy v baqa dvlt orqanlarnn tkil etdiyi seminar v mllr qatldm. 2010-2011-ci illrd GROHE v "Knauf” irktlrinin dvti il Almaniyada masir texnologiyalar yrnmk n igzar sfrd olmuam. Mxtlif vaxtlarda taliya v Birlmi rb mirliklrind olmuam. rb mirinin olu n yaay evinin layihsini hazrlamam. 

   - Azrbaycann masir memarln nec qiymtlndirirsiniz?

   - Bu gn memarlmz dvltin dstyi il inkiaf edir. Xaricdn dvt olunmu memarlarn layihsi sasnda uurlu snt nmunlri yaradlr. Memarlarmzn ksriyyti tcrb kemli, dnyada ba vern yeniliklrl, modern texnologiyalarla tan olmaldrlar. Xarici mtxssislrin masir ilri bizim memarlara da yaradclq stimulu verir.

   - Bizim memarlqla dnya memarl arasnda hans frqlri grrsnz?

   - Fransal memar Onri deyib ki, memarlq snti tkc klassika v gzllik n deyil, memarlq sifariinin gcn v ny qadir olman gstrmk ndr. Bu gn dnya memarl il yana, Azrbaycan memarl da inkiaf edir. lkmizd yaradlan memarlq nmunlri Azrbaycan dnyada tandr v bu hm d dnyaya bir ardr. Biz yeni layihlrimizl dnyaya kim olduumuzu sbut etmk istyirik. 

   - Arzusunda olduunuz, lakin ox maliyy tlb edn layih varm?

   - Bli var. Mnim www.architecture.az adl saytm faliyyt gstrir. Burada drs dediyim tlblrin ilrini nmayi etdirmkl yana, bu sahd ba vern yeniliklri paylaram. Hmin qeyd etdiyiniz layihlri d, ola bilsin ki, yaxn glckd hmin saytda yerldirim.

   - Hazrda Azrbaycan Memarlq v naat Universitetind ba mllimsiniz. Drs dediyiniz gnclrin bu sahy mara hans sviyyddir?

   - stedadl, snti sevn, byk glcyi olan tlblrim d var, tam tsadfi glnlr d. Onu da qeyd edim ki, mn zm d n vaxtsa bu sahy tsadfn gldim. Uaq vaxtlarmdan rssam olmaq arzusunda olmuam. Htta 1982-ci ild sndlrimi Moskvada Surikov adna Rssamlq Akademiyasna vermidim. Amma sonradan memarl sevdim v bu sahy gldiyim n he d peman deyilm.

   - Memar olmaq istyn insan nec olmaldr?

   - O, kazdan baqa ideyasnn hcmini hiss etmyi bacarmal, grmlidir. Bu onun daxilind zn hiss etdirmlidir. Ken il Rusiyann Krasnoyarsk hrind "Memarlq thsilin yardm zr regionlararas ictimai tkilat”n keirdiyi beynlxalq msabiqd memarlq universitetlrinin n yax diplom ilri nmayi olundu. 5 magistr v 12 bakalavrmzn diplom ilri hmin msabiqd itirak edirdi. Tlblrimizin 11 nfri birinci, 5 nfri ikinci, bir nfr is nc yer layiq grld. Msabiqd azrbaycanl memar tlblrin diplom ilrinin yksk sviyyli olduunu xsusn qeyd etdilr. Bu nailiyytlrin ld olunmasnda universitetimizin rektoru, Milli Mclisin zv, professor Glhr Mmmdovann memar kimi professionall v gzl zvq byk rol oynayr.

   - Bs sizin qalib olan ilrinizd sas hans meyarlar nzr alnb?

   - Mnim ilrimd sasn Aberon trzi diqqtlri clb edib. Baknn xarakterik iqlimin mxsus layihlrim xaricd daha ox maraqla qarlanb. Dnrm ki, Azrbaycan memarlnn znn xsusi cizgilri var v bu da baqa lklrd seilir, maraq dourur.

   - Hazrda yeni memarlq layihlrind sizi qane etmyn mqamlar varm?

   - sas msllrdn biri bzi layihlrd lillrin v yal insanlarn nzr alnmamasdr. Msln, byk parkn tikilmsi hamya sevinc gtirir. Nzr alsaq ki, parkda sasn yal tbq, uaqlar, elc d lillr istiraht edir, bu zaman parka daxil olmaq n rahat keidlrin olmas vacibdir. Parka keidlrd sfrdan balayan panduslar olmaldr, yan st qoyulmu bordr da problemi hll etmir. kinci msl is yeni yaradlan memarlq nmunlrinin tkc paytaxtda deyil, blglr d layihlndirilmsidir. ox istrdim ki, blglrimizd gzl masir memarlq nmunlri yaradlsn, bu sah inkiaf etsin. Byk memarlq nmunsi olan daha ox muzey v baqa binalar tikilsin. Msln, Almaniyann Essen hrind dnyann tannm ingilis memar Foster trfindn RED DOT byk dizayn muzeyinin layihsi verilib.

   - Yeni layihlriniz, planlarnz haqqnda n deyrdiniz?

   - Mn hndr mrtbli binalar layihlndirmirm. Bu gn kimi 80-dn ox bir ne mrtbli ev v 50-dn artq interyer layihsin imza atmam. Son byk layihm is ltd ina olunacaq dniz limannn srniinlr n nzrd tutulan vazal hissnin eskizi olub.

   Universitetd bir ox ilrimiz, layihlrimiz var. Universitetin rektoru, professor Glhr Mmmdova tlblrimiz v mllim kollektivin btn ilrind yaxndan kmklik gstrir. Hr bir yeni ideya v layihy diqqt ayrr, tlblri ilmy ruhlandrr. Biz mllimlr d bu yolda daim gnclr dstk olmaa alrq. Onlarn msabiqlrd v digr tdbirlrd itirakna rait yaradrq. Bu il memarlq fakltsinin diplom ilri Sankt-Peterburq hrin - "Memarlq thsilin yardm zr regionlararas ictimai tkilat”n keirdiyi beynlxalq msabiqy gndrilib. mid edirm ki, uur qazanacaq.